صرفه‌جویی ناشی از مقیاس و اهمیت آن برای خودروسازان ایرانی

صرفه‌جویی ناشی از مقیاس و اهمیت آن برای خودروسازان ایرانی

در صنایعی که در آن‌ها نیاز زیادی به سرمایه یا پژوهش یا تبلیغات وجود دارد، کارایی، نیاز به عملکرد در مقیاس بزرگ دارد. در این مطلب وب‌سایت ایران استراتژیست به بررسی اهمیت صرفه‌جویی ناشی از مقیاس برای خودروسازان ایرانی پرداخته شده است.

مشکل وارد شوندگان جدید این است که آن‌ها دو انتخاب پیش رو دارند:

۱) وارد شدن در مقیاس کوچک و پذیرفتن هزینه‌های واحد بالا (تقریباً مثل خودروسازان ایرانی)

۲) یا وارد شدن در مقیاس بزرگ و قبول خطر ظرفیت بدون استفاده

صرفه‌­جویی ناشی از مقیاس چیست؟

صرفه­جویی ناشی از مقیاس (Economy of Scale) شامل کاهش هزینه هایی است که با افزایش تولید محصول (کالا یا خدمت) برای شرکت ها ایجاد می شود. به عبارت دیگر هزینه­‌های ثابت (Fixed costs)، بر روی واحدهای بیشتری از تولید سرشکن می­شود (رابطه معکوس بین هزینه ثابت تولید هر واحد و کمیت تولید).

اصطلاح صرفه‌جویی ناشی از مقیاس، یک مفهوم نسبی بوده و هنگامی که به زیاد و کم بودن آن در صنایع مختلف اشاره می­‌کنیم درواقع آن را با صرفه‌جویی ناشی از مقیاس در صنعت دیگر مقایسه می‌­کنیم.

این کاهش هزینه در صنایع مختلف، متفاوت است. در صنایعی مانند خودروسازی با افزایش ظرفیت تولید، میزان کاهش هزینه، بسیار زیاد خواهد بود.

انواع صرفه­‌جویی ناشی از مقیاس

۱) صرفه­‌جویی ناشی از مقیاس داخلی

صرفه­‌جویی ناشی از مقیاس داخلی، مختص یک بنگاه است. به عنوان مثال، خرید حجم زیاد مواد اولیه توسط یک کارخانه باعث بالا رفتن قدرت چانه زنی آن می­‌شود حجم بالای خرید، می‌­تواند موجب کاهش قیمت، شرایط پرداخت بهتر برای خریدار و یا … شود.

۲) صرفه­‌جویی ناشی از مقیاس خارجی

صرفه­‌جویی ناشی از مقیاس خارجی شامل مواردی می­‌شود که کل یک صنعت یا یک بخش اقتصادی از آن برخوردار است. به­‌عنوان مثال ، فرض کنید دولت می‌خواهد تولید فولاد را افزایش دهد. برای انجام این کار، دولت اعلام می‌کند به کلیه تولیدکنندگان فولاد که بیش از ۱۰،۰۰۰ کارگر اشتغال دارند ، ۲۰٪ معافیت مالیاتی داده می‌شود. بنابراین، بنگاه‌هایی که کمتر از ۱۰،۰۰۰ کارگر دارند، می‌توانند با اشتغال بیشتر کارگران، میانگین هزینه تولید خود را کاهش دهند.

اهمیت صرفه‌جویی ناشی از مقیاس

در کارخانه‌های اتومبیل، معمولاً این‌طور حساب می‌شود که برای این‌که یک تولیدکننده با هزینه پایین باشیم، حداقل تولیدِ سه میلیون اتومبیل در سال، ضروری است. بر این اساس، خودروسازان ایرانی نیاز به تولید سالانه حدود ۳ میلیون دستگاه خودرو دارند تا بتوانند ازنظر هزینه‌ای و قیمتی، رقابتی شوند. درواقع واردشوندگان جدید چند دهه اخیر، یا شرکت‌هایی تحت حمایت دولت (مثلاً پروتونِ مالزی و ماریوتیِ هند، و ایران‌خودرو ایران) بوده‌اند؛ یا شرکت‌هایی بوده‌اند که تصور می‌کردند که هزینه‌های ورودی کم، ناکارآمدی مقیاس آن‌ها را جبران می‌کند.

دلیل اصلی نداشتن صرفه‌جویی ناشی از مقیاس تولید، هزینه‌های توسعه محصول جدید (برای پژوهش در مورد محصول جدید و سرمایه‌گذاری برای تولید محصول جدید و تبلیغات آن محصول جدید) است، به همین دلیل، توسعه و راه‌اندازی یک مدل جدید اتومبیل، معمولاً بیش از ۵/۱ میلیارد دلار هزینه دارد. به‌طور مشابه در جت‌های مسافربری، ۲۰ میلیارد دلار موردنیاز برای توسعه محصول جدید سوپر جامبو A380 پیشنهادی ایرباس، به این معنی است که تولید و فروش حداقل ۸۰۰ هواپیما برای رسیدن به این میزان هزینه لازم است.

بنابر موارد ذکر شده، تولیدکنندگان ایرانی در صنعت خودرو برای رقابت با تولیدکنندگان جهانی باید بتوانند به تولید ۳ میلیون دستگاه برسند که این امر بعید به نظر می‌رسد. واگذاری خط تولید به تولیدکنندگان بزرگ جهانی و تولید با برندهای آن‌ها می‌تواند راهکار مؤثری باشد.

دکتر اسماعیل حسن پور

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد

,
چک لیست آزمون بیانیه ماموریت
چرا شرکت ها به بیانیه چشم انداز نیاز دارند؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید